Gevaarlijk groen

Een paar weken geleden viel er een brief van de gemeente op de deurmat over de Japanse duizendknoop. Dit is een zogenaamde “invasieve exoot”. Een exoot omdat hij oorspronkelijk niet in Europa thuis hoort en invasief omdat hij zich, bij gebrek aan natuurlijke vijanden, enorm snel verspreidt. Iedereen werd gevraagd om deze plant te melden.

Invasieve exoten

Sinds augustus 2016 is er een Europese lijst met invasieve exoten die niet meer verhandeld mogen worden, omdat ze zich zo snel verspreiden en daarbij schade aanrichten aan de omgeving. Daar staan bijvoorbeeld waterplanten op als de waterhyacint (Eichhornia crassipes) en de grote waternavel (Hydrocotyle ranunculoides), die verkocht worden als aquariumplant en uiteindelijk in de sloot terecht komen waardoor de sloot dichtgroeit. Er staan ook planten op die wij gewoon nog in onze tuinen hebben, maar die in andere Europese landen een plaag zijn geworden. Zoals bijvoorbeeld de moerasaronskelk, (Lysichiton americanus), op de lijst moeraslantaarn genoemd.In Engeland is dit een plaag, hele rivierarmen slibben dicht. Ik zag hem onlangs nog in arboretum Belmonte (Wageningen). Er staan o.a. twee soorten berenklauwen op de lijst, maar de Japanse duizendknoop (Fallopia japonica) niet. Ik was dus best sceptisch over de brandbrief van de gemeente. Zeker toen ik las dat ze de Japanse duizendknoop bestrijden met glyfosaat, een zwaar chemisch bestrijdingsmiddel dat stevig ter discussie staat. Officieel verboden voor “niet professionele” doeleinden, met de bedoeling om in 2017 te komen tot een totaal verbod. Maar dat is er nog niet van gekomen, het middel is (bv onder de naam Roundup) nog steeds te koop.

Niet alle exoten zijn invasief.

Vorige week was er een stadswandeling met als thema exoten met de stadsbioloog en iemand van het waterschap. De stadsbioloog was genuanceerd: er zijn ook exoten die gewoon een leuke aanwinst zijn. Zij liet ons het bezemkruiskruid zien (Senecio inaequidens) dat omstreeks 1939 uit Zuid Afrika via de vacht van schapen in ons land terecht is gekomen. Daar groeit hij op rotsachtige grond, bij ons op de grachtmuren. Maar het blijft oppassen omdat exoten hier hun natuurlijke vijanden missen.

De Japanse duizendknoop (Fallopia japonica)

Deze plant is hier al bijna 200 jaar. Een plant die enorm hoog wordt met holle stengels en dikke wortels met knopen waarop nieuwe plantjes komen. Hij heeft in Europa geen natuurlijke vijanden en ging dus langzaam maar zeker zijn ongestoorde gang. Waar hij staat groeit niets anders meer, bovendien groeit hij in Amersfoort dwars door rioleringsbuizen en funderingen van gebouwen heen. Er wordt gelijktijdig met verschillende bestrijdingsmethoden geëxperimenteerd. En ja, daar is ook glyfosaat bij. Om milieuschade te beperken worden de holle stengels eerst kort afgehakt en daarna stuk voor stuk geïnjecteerd met glyfosaat. Zo blijft het gif in de plant die daardoor langzaam afsterft. Daarna is het zaak om consequent alles wat weer opkomt af te maaien, zodat uiteindelijk de wortels uitgeput raken en verdwijnen.

Japanse duizendknopen langs water worden anders bestreden om te voorkomen dat glyfosaat zich via het water verspreidt. De wortels worden met een graafmachine uitgegraven, een arbeidsintensief proces dat elke zes weken herhaald moet worden. Dan is er nog een proefmethode om stoom en kokend water in de grond te injecteren. Dat klinkt een stuk milieuvriendelijker. Toch is dit eigenlijk ook heel rigoureus. Heet water (tenminste 70°C) in de grond treft natuurlijk ook alle bodemdiertjes en doodt ook alles wat in de buurt staat.

  

Gelukkig heb ik (nog) geen Japanse duizendknoop in mijn omgeving gezien. Maar het plantje blijkt nog steeds te koop in een tuincentrum in de buurt. Ik begreep dat hij alsnog wordt toegevoegd aan de Europese lijst, evenals de springbalsemien en de alsemambrosia (zit vaak in vogelzaad).

Ik ben nog steeds bezorgd over het gebruik van glyfosaat, maar ik heb ook wel de indruk gekregen dat er zorgvuldig mee wordt omgegaan en dat er niet zomaar lukraak gespoten wordt. Ik ben er van overtuigd geraakt dat als we niets doen de plant in staat is om alles te overgroeien. Ik dacht aan romans van Margaret Atwood waarin de natuur de wereldorde heeft overgenomen. Even leek dat niet meer zo’n gek scenario.

Naschrift:
Helaas blijkt dat de uitvoering nogal te wensen overlaat ten opzichte van de theorie. Zie bijgaand artikel

Europese lijst: unielijst

Info gemeente Amersfoort: bestrijding japanse duizendknoop

In Vlaanderen is een uitgebreidere lijst opgesteld van verboden planten: ecopedia

 

 

 

Advertenties

2 gedachten over “Gevaarlijk groen

  1. Wat een dilemma… Wel vreemd dat de Japanse duizendknoop nog wel bij het tuincentrum te koop is. Lijkt me dat je t probleem in de eerste plaats bij de bron aan moet pakken. Ik ben best kritisch ten opzichte van het gebruik van glyfosaat. Ook toen het algemeen gebruikt werd tegen onkruid, ook particulier. Maar het dilemma van het gevaarlijk groen snap ik wel…

    Like

  2. Als ik zie hoeveel mannetjes van de gemeente bezig zijn om het gras tussen de stoeptegels weg te halen, dan denk ik ook weleens: de natuur gaat winnen (en het zou best kunnen dat dit ook geïnspireerd is door Margaret Atwood). Het is toch best een mooie gedachte eigenlijk, dat de natuur wint ondanks dat wij er zo’n zootje van maken 😉

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.