Planten van het veen, de Nieuwkoopse Plassen

Vorige week was ik in de Meije, vlakbij de Nieuwkoopse plassen. Ik kom hier al best lang. Elk jaar is het wel weer een beetje veranderd. Het fietspad is verbreed en verhard, er is een recreatieveld aangelegd en sinds een paar jaar staat er een strandtent (!) De plassen zijn vanaf de 17e eeuw ontstaan door veenwinning.

Thuis gekomen pakte ik er de dikke boeken  “Wilde planten, flora en fauna in onze natuurgebieden”  weer eens bij. De serie is uit 1971 en het is verrassend wat er toen over dit gebied vermeld werd. “We bevinden ons hier op de oorspronkelijke veenbodem.”  “De moerasgebieden van Nieuwkoop en Noorden vormen een centrale schakel in de reeks van zoete naar brakke wateren.”  DSCN5920

Een aantal zoetwaterplanten kwam toen weinig of niet voor, zoals de gele plomp, een drijvende plant uit  de waterleliefamilie.

Nu zie je ze overal, net als de waterlelie.

Er is dan nu ook geen sprake meer van brak water.

Over die grazende brandganzen wordt in 1971 nog niets gezegd. Ik denk dat er toen nog niet zoveel graslandjes waren, dus was het voor de ganzen geen nuttig gebied.

Andere bekende zoetwaterplanten die je hier overal ziet zijn de Lisdodde (Typha latifolia) met de bekende bruine rietsigaren en de Gele Lis (Iris pseudacorus).

DSCN9249DSCN9252

Je vindt ze in  de begroeiing op de aanslibsels van de oevers. Hier zie je planten die met hun voeten in het water willen staan. Het Wildeplantenboek noemt het zelfs “spectaculaire begroeiing op de aanwassen of drijftillen”: Moerasandoorn, harig wilgenroosje, haagwinde, lisdodde. Ze staan er nog steeds. En ook de watermunt (Mentha aquatica) met lila bloemetjes.

RSCN5953

Op de wat vastere bodem, waar je als wandelaar ook kan komen, zag ik de echte Valeriaan (Valeriana officinalis) met roze bloemschermen en de Moerasspirea (Fillipendula ulmaria), die wit bloeit met iets tussen pluimen en schermen in.

DSCN9211
moerasspirea (Fillipendula ulmaria)

Bij een van de plassen ligt nu een vlonder waardoor je over het water vlak langs de begroeiing kan lopen. Zo kun je veel planten van heel dichtbij zien (en fotograferen).

RSCN5950

Echte valeriaan (Valeriana officinalis) met een Atalanta.

DSCN5941Wat ik ook veel zag was bitterzoet (Solanum dulcamara) uit de nachtschadefamilie. Dit is niet speciaal een plant van het veen. Op zandgrond komt hij ook voor, maar dan blijft hij kleiner. Hier slingert hij zich tussen de andere planten door.

Iets wat nu zeker niet meer gebeurt, maar wat in het boek wel genoemd wordt is het “mostrekken”: de exploitatie van veenmos ten behoeve van bloemisterijen. Hoewel veenmos snel aangroeit, werd het toen toch verboden. Het zal indertijd voor bewoners een aardige bijverdienste zijn geweest.

Een groot deel van de Nieuwkoopse plassen is eigendom van Natuurmonumenten en is openbaar toegankelijk, per boot, kano, fiets of wandelend.DSCN9250Daarnaast zijn er stukken verboden. Je kunt daar wel in met een vaarexcursie. Ik kan dat aanbevelen. Je komt dan door sloten die zo nauw zijn en zo verborgen door overgroeiend groen dat je er gemakkelijk kan verdwalen. 

Zie hier de website  voor alle activiteiten.

2 gedachten over “Planten van het veen, de Nieuwkoopse Plassen

  1. Ik ben drie weken terug met mijn zus Joke naar de Nieuwkoopse Plassen geweest en heb ook alle vernieuwingen gezien. Het was mijns inziens weer anders dan toen wij hier een paar jaar geleden liepen.

    Geliked door 1 persoon

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.