Plantaardigheden

Ik heb best veel planten in huis. Ik zal een kamerplant niet snel afschrijven. Ik probeer het eerst met een andere pot, nieuwe grond, een andere plek  Tot slot, als niks helpt, gewoon afknippen en opnieuw beginnen. Maar er zijn uitzonderingen.

De yucca

20220628_204125

Deze yucca bijvoorbeeld. Ik heb een grote yucca in de kamer en daarvan afgeleid stond deze “stek” die inmiddels ook al weer heel groot was op de overloop. ’s Zomers zette ik hem in de tuin, Dat ging goed. Maar zodra ik hem in het najaar weer naar boven deed, kreeg hij luis. Vieze plakkerige luis. Daar had ik geen zin meer in en vorig najaar liet ik hem gewoon buiten staan. Hij overleefde de winter maar het blad zag er te lelijk uit. Ik zaagde hem af; ja dat moest met een zaag, zo dik was de stam inmiddels. Ik zette hem in een hoekje van de tuin en vergat hem. Tot ik hem onlangs weer tegen kwam en kijk: hij leeft nog steeds en begint gewoon opnieuw.

De yucca wordt ook palmlelie genoemd en komt voor in Amerika.

De cactus

20220708_093521kopOf deze cactus, ik heb hem al jaren. Hij werd groter en groter, maar bloeide nooit.

Het werd een sta-in-de-weg. Eigenlijk was ik hem zat. Af en toe kieperde hij om, omdat hij te zwaar was voor de pot. Maar hij is te moeilijk om te verplanten. Ook naar buiten dus. Nadat hij de hele winter buiten had gestaan reageerde hij met bloemen!

De bloemen zijn inmiddels verdord en ik vind het nog steeds een lelijk geval voor in huis. Voorlopig blijft hij in de tuin staan.

Er zijn heel veel soorten cactussen. Ze zijn vooral afkomstig uit de droge gebieden in Zuid Amerika.

De hoya

Deze hoya (wasbloem) was ik nog niet zat, maar ik had er drie. De hoya is een plant uit de maagdenpalmfamilie en komt voor in veel landen in Azië.

DSCN9460kopIk hing er één buiten om eens te zien wat hij zou doen. Ik liet hem overwinteren in de schuur. En nu hangt hij weer buiten te bloeien. De bladeren zijn wel lelijk geworden. De hoya’s in huis hebben donker en glanzend blad. Deze bladeren zijn lichter en doffer. Waarschijnlijk omdat hij te veel direct zonlicht krijgt.

Maar hij bloeit, ongeveer gelijk met de bloei van de hoya in huis.

Deze exotische planten zijn vaak te zien in de kassen van een botanische tuin. Dan zie je hoe groot ze echt kunnen worden.

Moraal van dit verhaal: schrijf je planten niet te snel af, meestal zit er nog leven in.

Pinetum Blijdenstein

Midden in de Hilversumse villawijk Trompenberg ligt Pinetum Blijdenstein. Op een grijze dag in januari ging ik erheen. Terwijl de meeste tuinen nog kaal zijn, was het pinetum al heerlijk groen. Vrijwel alle coniferen en naaldbomen blijven nu eenmaal groen. Pinetum Blijdenstein is altijd open, geen wintersluiting en ook geen coronasluiting. Alleen het bezoekerscentrum was dicht.

Chamaecyparis pisifera - schijncipres kopie

Schijncypres (Chamaecyparis pisifera )

Het Pinetum is gesticht in 1880 door een bankier, de heer Blijdenstein, die geïnspireerd raakte door zijn bezoeken aan Kew Gardens in Londen. Eerst verzamelde hij coniferen bij zijn villa. Maar rond 1900 werd het een aparte tuin van plm. 1,2 ha. Veel van de oude bomen komen bij Kew Gardens vandaan. Na het overlijden van Blijdenstein in 1914 werd het pinetum beheerd door de Amsterdamse hortus. In 2000 is het overgedragen aan een aparte stichting.

Het is een stille groene plek. Naast coniferen en naaldbomen is er een verzameling rododendrons. En langs de muur bij de subtropische kas staat  een bijzondere verzameling Ephedra’s.

Ephedra kopie

Ephedra’s zijn primitieve planten die van oudsher voorkwamen in droge gebieden (Noord- en Zuid Amerika, Noord Afrika, Namibie, Zuid Europa) Aan hun vorm kun je zien dat ze uit droge gebieden komen; het zijn lage gedrongen grasachtige planten. Echt mooi zijn ze niet. Het is een geïsoleerd plantengeslacht met ongeveer 30 soorten. Al eeuwenlang bekend om zijn geneeskrachtige werking. Indianen zetten er thee van, Chinezen gebruikten ze 5000 jaar geleden al tegen verkoudheid. De werkzame stof is efedrine en het IOC beschouwt die stof als doping.

Acmopyle sahniana (Fiji) kopie Chamaecyperis lawsonia=Caifornische cypres kopie

Het was leuk om er rond te lopen. Ik had een wandelroute door de tuin gedownload, maar dat bleek niet nodig: er staan overal duidelijke bordjes. Dus die route heb ik al gauw losgelaten. Hij is wel handig om erbij te houden voor de toelichting bij bijzondere bomen. Er is een tropische kas, waar varens staan en coniferen uit warmere streken. Echt warm was het er niet, maar wel lekker om tussendoor even op te warmen.

DSCN8871 kopieHet is echt verbazingwekkend hoe veel verschillende soorten bomen er staan. Terwijl ik bij een pinetum toch het beeld had “het lijkt allemaal wat op elkaar”. Niets is minder waar. Er staat een enorm hoge Libanon ceder en zelfs de slangenden of apenboom (Araucaria araucana) die ik eigenlijk niet mooi vind, past hier wonderwel. (zie foto links)

Natuurlijk zocht ik ook de Japanse cipres op, waarover ik pas nog schreef.

Ook een bijzonderheid: de stronkentuin bij de vijver. Hier is een kleine tuin gemaakt met stronken van verschillende bomen. De tuin is beplant met varens.  Dit idee komt uit Engeland, daar heet het stumpery. De stronken waren nu nog kaal en bruin. Ik ben benieuwd hoe dat er later in het jaar uit zal zien.

Thuja plicata Reuzenlevensboom kop

Reuzenlevensboom (Thuja plicata)

Pinetum Blijdenstein is zeker een bezoekje waard. Er vlakbij om de hoek ligt ook nog de Costerustuin, een kleine openbare tuin. Die was nu nog kaal. Daar moet ik dus ook nog een keer heen.

Meer info over Pinetum Blijdenstein.

Winterbloei in Belgie

Ja mensen, ik beken maar meteen: ook ik ging naar België om even te ontsnappen aan de lockdown. Niet om de winkels in Antwerpen van hun voorraad af te helpen, maar voor de bloeiende toverhazelaars (Hamamelis) inDSCN8824kopie

Arboretum Kalmthout

Dit arboretum heeft de grootste collectie toverhazelaars in Europa en die staan nu te bloeien. Ik was hier al vaker in de winter. Ook nu was het weer een feestje om van de ene struik naar de andere te lopen, de kleuren te zien en de geur op te snuiven. Sommigen ruiken wat zoetig, anderen meer kruidig. Niet alle soorten geuren even sterk.

Het was gewoon ook heel fijn om te beginnen met koffiedrinken in het restaurant en tussendoor soep te eten om op te warmen.

Over de toverhazelaars in Kalmthout schreef ik al eerder. Zie hier. Er bloeide nog wel meer natuurlijk, de Helleborus bijvoorbeeld of winterzoet (Chimonantes preaecox)DSCN8813 kopie(Helleborus orientalis in vele kleuren)

In dit seizoen vallen andere dingen op, zoals de vorm van de boomkruinen, het silhouet van de struik of de boom, de verschillen in structuur en kleur van de bast. Ook daar valt veel te ontdekken. De mooie witte papierberken of een prunus met een rode stam bijvoorbeeld.

DSCN8842kopie DSCN8833 kopie

Ik eindig met de mooie papierstruik (Edgeworthia chrysanta), die heel bijzondere bloemen heeft en die net begon te bloeien. De plant was er ook te koop, zeer verleidelijk om aan te schaffen. Maar….. best moeilijk om in leven te houden. Niet in de schaduw, maar ook weer niet in droge grond. Redelijk winterhard, maar niet op het oosten. Ik houd het bij de foto’s.DSCN8838kopieOpnieuw nam ik me voor om in een ander seizoen hier terug te komen om de azalea’s en de pioenen in bloei te zien bijvoorbeeld. Dit arboretum werd niet voor niks vorig jaar “Garden of the Year- overseas” van de Britse RHS (Royal Horticular Society).

Je bent er eigenlijk zo: een kwartiertje met de trein vanaf Roosendaal. DSCN8817kopie

Zie de website van Arboretum Kalmthout

Arboretum De Dreijen, Het Depot

Vorige keer was ik geëindigd in Arboretum Belmonte in Wageningen en liep ik naar het  Arboretum De Dreijen, een klein stukje terug naar het centrum. Dit is een parkachtige tuin met een Pinetum. Het Pinetum liet ik deze keer links liggen. Zo in het voorjaar heb ik gewoon heel veel zin in kleur, knoppen die op springen staan, prille bloemetjes.

DSCN2397 (2)

Vrijwel meteen bij binnenkomst zag ik een prachtige Corylopsus (schijnhazelaar). Verder bloeide er nog niet zoveel. Vergeleken met de bloesemweelde in Belmonte leek de tuin zelfs wat kaal. 

DSCN8158 (2)Carolus Linnaeus (1707-1778)

Op een kleine sokkel staat de beroemde Carolus Linnaeus het geheel te overzien. Met een tevreden (?) glimlachje om de mond. Deze Zweedse plantkundige (en ook nog arts, zoöloog en geoloog) legde met zijn “Systema Naturae” (uit 1735) het fundament voor de indeling in plantenfamilies met de Latijnse namen. Nog steeds wordt zijn indeling gebruikt. Ook al is er in de loop der tijd steeds voortschrijdend inzicht geweest en wordt een plant soms in een andere familie ingedeeld of krijgt hij een andere Latijnse naam. Carolus Linnaeus woonde ook een aantal jaar in Nederland. Hij studeerde aan de universiteiten van Harderwijk en Leiden. Later was hij een paar jaar lijfarts en hortulanus van een Amsterdamse bankier, die verwoed plantenverzamelaar was. 

In De Dreijen staat hij onder de pergola met uitzicht over de tuin. Onder die pergola bloeiden al een paar soorten rotsplantjes en ook bij de vijver staan rotsplantjes in bloei. 

DSCN8160 (3)

De tuin is ontworpen door L. Springer in 1895 als schooltuin bij de Rijks Landbouwschool. Toen was het een tuin met groentebedden, fruitbomen en een kas. Hoewel Springer zijn arboretum eigenlijk wilde uitbreiden. Uiteindelijk werd de tuin eigendom van de Wageningen Universiteit. 

Het stuk met de pergola is later ingebracht door een andere tuinontwerper: Louise Baas Becking. Dit is veel strakker van opzet dan de slingerende paden van Springer. 

Deze tuin moet je eigenlijk wat later gaan bekijken: in juni bijvoorbeeld, als de pioenrozen bloeien. Daarvan zijn er een heleboel, waaronder ook de boompioen. Ze staan nu met donkerrode punten ruim boven de grond. Of nog later als de verschillende soorten heide bloeien. 

Het Depot

Naast Arboretum De Dreijen ligt beeldengalerij Het Depot. Eigenlijk is het omgekeerd: de tuin hoort bij Het Depot. Toen De Wageningen Universiteit het onderhoud niet meer kon doen, heeft Het Depot het onderhoud met vrijwilligers overgenomen. Het Depot richt zich op beeldhouwwerk van het menselijk lichaam, in de breedste zin. Het is nu gesloten i.v.m. de coronamaatregels. Normaal is Het Depot open van donderdag t/m zondag. In de tuin zijn wel een paar beelden te zien. 

DSCN8193 (3)

Tegenover De Dreijen ligt de Villa Hinkeloord, die bij Het Depot hoort en waar ook beelden geëxposeerd worden. De villa en de bijbehorende beeldentuin zijn nu gesloten. 

Meer over Het Depot en Arboretum 

 

Arboretum Belmonte, Wageningen

DSCN8176 (2)Toen de sneeuw weg was en de temperatuur weer even wat aangenamer, ging ik naar Wageningen. De botanische tuinen zijn vrijwel allemaal gesloten, maar in Wageningen zijn er twee die allebei openbaar toegankelijk zijn: Belmonte en De Dreijen. Heel verschillend van sfeer. Arborertum de Dreijen is wat parkachtig van opzet en heeft een Pinetum. Arboretum Belmonte  ligt op de Wageningse Berg en heeft vooral veel bloesembomen. Ze liggen vlakbij elkaar, dus prima te combineren. 

Arboretum Belmonte    

Ik ging eerst naar Belmonte. Daar zijn veel bloesembomen (prunus, magnolia, sierappels en -peren). Om deze tijd van het jaar bloeit er altijd wel wat. Dan volgt nu een dienstmededeling: 

  • de wc’s in het koetshuis zijn open. Je kan dus met een gerust hart koffie-to-go drinken. Ze hebben er ook nog heerlijke taart bij. En overal staan bankjes.

DSCN8170 (2) DSCN8172 (2)

Na de koffie met taart liep ik de tuin in. De meeste prunusblaadjes waren als sneeuw naar de grond gedwarreld. De magnolia’s begonnen net met hun bloei. Andere bomen, zoals de vele sierappels staan nog in knop. En overal bloeien de narcissen in soorten en maten.

DSCN8164 (2)

 

DSCN8179 (2)Naast bomen heeft Belmonte een grote collectie Rododendrons, zowel oude rassen als nieuwe soorten. De vroege soorten bloeiden al of waren zelfs al uitgebloeid. Maar de meeste moeten nog beginnen. Ik ben niet zo dol op Rodo’s , met die bloemkoolgrote bloemen. Maar hier zie ik ook soorten met kleine delicate bloemen. Ik zou er bijna voor terug willen komen, volgende maand als de bloei op zijn hoogtepunt is. 

Nog weer later in het jaar is de grote collectie rozen de moeite waard. In Belmonte staan 400 soorten rozen afkomstig van verschillende continenten. En ook nog eens veel inheemse wilde rozensoorten. 

DSCN8163 (2)

Ongemerkt loopt het pad steeds verder omhoog tot je aan de rand van de Wageningse Berg staat. Vanaf hier heb je een prachtig gezicht op de Rijn en veel lager gelegen Betuwe. Er loopt een wandelpad helemaal langs de rand. 

DSCN8174 (2)

 

Nadat ik weer was afgedaald liep ik de Generaal Foulkesweg een stukje af naar Arboretum De Dreijen. Daarover de volgende keer. 

Over Belmonte

 

 

 

Botanische tuinen Utrecht

Afgelopen zaterdag fietste ik naar de botanische tuin in Utrecht. Sinds 1 juli is hij weer open, met wat restricties. Er zijn looproutes en bepaalde stukken, bijvoorbeeld de schaduwhoek, waren voor een deel afgesloten. Je moet een tijdslot reserveren en mag dan twee uur blijven, hoewel men daar – toen ik het vroeg – soepel mee omging.

In tegenstelling tot wat op de website staat, waren de vlinderkas en een gedeelte van de tropische kas open. De tropische vlinders waren veel groter dan de vlinders die je bij ons buiten ziet. Zou dat door de warmte komen? Ook de kamerplantenwinkel achterin de kas was open. Als je eens een bijzondere kamerplant wil, moet je beslist hier gaan kijken. Ik word hier heel erg hebberig.

De rotsplantenheuvel

Ik begon mijn rondje door de rotstuin. Om deze tijd van het jaar is die nog heel mooi. Er bloeit dan nog van alles. Die stenen warmen snel op en behalve alpenflora zie je er ook planten uit India, Pakistan of Zuid Afrika. Het is verrassend hoeveel planten het goed doen tussen de stenen op die rotsige heuvel. Een salamandertje dat lekker lag op te warmen, schoot weg tussen de stenen.

Ik zag veel distelsoorten, schijfcactussen, Galliarda (kokardebloem) en Yucca’s met grote witte bloemtrossen.

Uit Zuid Afrika de  Dierama, uiteraard veel groter dan die ik dit jaar zelf gezaaid heb. Hoelang zou het duren voordat die van mij ook zo zijn? Waarschijnlijk jaaaren!

Natuurlijk waren er ook alweer planten uitgebloeid. Soms zijn de zaaddozen bijna nog mooier dan de bloemen. Zoals deze van de pioenroos (Peaonia).

Toen waren mijn twee uur alweer voorbij. Gelukkig was het terras open en voor ik terug fietste nam ik tijd voor koffie-met-taart.

Kijk hier voor meer informatie (en reserveren).

Naschrift: de  kamerplantenwinkel is er niet meer.

 

Winterwandeling in Von Gimborn Arboretum, Doorn

Het Von Gimborn arboretum in Doorn noemt zich ook wel Bomenmuseum, hoewel de Museumjaarkaart er niet geldt. Maar ja, ze hebben een flinke verzameling bomen. Afgelopen najaar kreeg het arboretum er een aantal Hamamelis struiken (toverhazelaar) bij.

Deze week liep ik de winterwandeling die is uitgezet, speciaal langs de winterbloeiers. De nieuwe toverhazelaars zijn nog maar kleine struikjes, ze staan her en der in verse zwarte aarde en ze hebben nog geen naambordjes (alleen labels met cijfers). Natuurlijk zijn ook de oude toverhazelaars er nog steeds, zoals de felgele Gimborns Perfume, die echt heerlijk ruikt!

Is het je wel eens opgevallen dat sommige bomen en struiken eigenlijk kaal mooier zijn, dan vol in het blad? Kijk bijvoorbeeld eens naar deze Acer (White Tigress). De mooie structuur van de stam was mij minder opgevallen als hij vol in het blad had gestaan. Of deze kurkentrekkerhazelaar (Corylus Avellana “Contorta”). Geen familie overigens van de toverhazelaar. Je ziet gelijk waaraan hij zijn naam dankt.

Er is een grote verzameling magnolia’s, die al vol met dikke knoppen staan. Op de foto een Magnolia Stellata. Over een paar maanden is het hier groot feest met de vele Magnoliasoorten!

Ik ontdekte een struikje dat ik nog nooit gezien heb. Een lilaroze bloeiende rhododendronsoort. Nu ben ik bepaald niet dol op Rhodo’s. Ik vind het blad niet mooi en die grote “bloemkoolbloemen” staan mij ook niet aan. Maar dit is iets anders. Volgens het bordje heet het struikje Rhododendron mucronulatum. Ik heb er vrij weinig over kunnen vinden. Met die kleine bloemetjes en nog vrijwel geen blad liet het donkere plekken tussen de bomen echt oplichten.

Het fijne is dat het Arboretum het hele jaar door elke dag open is. Veel tuinen openen pas weer in maart of zijn in de winter beperkt open. Nu kon ik op een niet al te koude maandagmiddag in februari hier rustig rondlopen. De uitgezette winterbloeiwandeling is niet zo lang en ik zag  ook op andere plaatsen in het park bloeiende struiken en bomen. Het loont dus om van die route af te wijken en je eigen neus te volgen.

Voor meer informatie, hier de website 

 

 

 

 

 

 

Herfst in de oude hortus

Afgelopen weekend strandde ik met de trein in Utrecht. Ik was op weg naar de Nana’s van Niki de Saint Phalle in Scheveningen. Maar: wisselstoring, trein opgeheven, volgende trein ging ook niet en “het is nog onbekend hoe lang dit gaat duren”. Pech dus.

Ik wist dat rondhangen op het station mijn humeur niet zou verbeteren en besloot om dan maar Utrecht in te gaan. Al wandelend kwam ik bij de oude hortus, die nog steeds gewoon open is. Het was er al echt herfst:  hier en daar bloeide nog wat, maar bessen, vruchten en zaden voerden de boventoon. Het was een mooie dag met zacht, stil weer. Ik ging af en toe op een bankje zitten en ik maakte natuurlijk wat foto’s. Heerlijk na alle regen van de afgelopen week! Hoewel ik begrijp dat het in het zuiden des lands wel geregend heeft.

Zaden van de Acanthus en de stelen van de Karmozijnbes.

De exotisch uitziende vruchten van de Clerodendrum:

De gele vruchten van de citroenstruik, ze lijken op appels, maar zijn niet eetbaar. Het is de Poncirus trifoliata, een citrussoort uit Japan.

Ook uit Japan komt de kakiboom en deze vruchten zijn wel eetbaar. Ik at ze voor het eerst in Japan. In deze tijd, oktober-november, kun je ze ook in Nederland bij de groenteboer kopen. Ze zijn er maar kort dus als je ze ziet, probeer er eens één. Het is een stevige, zoete vrucht die in een fruitsalade kan. Maar je kunt hem ook verwerken in warme gerechten, ovenschotels bijvoorbeeld.

De zaden van de Agapanthus en ook nog even de hortuskat.

Dublin: Botanische tuin en Glasnevin Cemetry

“National Botanic Gardens of Ireland”.

Als het even kan, dan ga ik in het buitenland ook naar botanische tuinen. Deze tuin in Dublin ligt midden in de stad. Toen ik er was, was lekker druk. De toegang is gratis, dus mensen lopen er gemakkelijk binnen. Het lijkt op een park met brede verharde paden en veel banken. Toch is het uitdrukkelijk niet bedoeld als park: honden, picknicks, joggen en fietsen zijn niet toegestaan.

De tuin is ruim 20 ha. groot en ik was er niet al te lang, dus ik moest kiezen.

Het bosgedeelte met allerlei soorten inheemse bomen heb ik overgeslagen. De kassen zijn indrukwekkend groot. Ik wierp een snelle blik in de kleinste kas het Palmtree House (foto).

Ik wandelde langs de uitgestrekte borders en langs de veldjes met plantenfamilies. Wat ik altijd weer heel verrassend vind is dat planten die er totaal verschillend uitzien, toch tot dezelfde plantenfamilie blijken te horen.

De borders waren al echt in nazomerkleuren. Heel leuk vond ik om zoveel pluimpapavers (Macleaya cordata) te zien. Ook zo’n plant, die in niets lijkt op een papaver, maar toch behoort bij de familie Papavaracea. Ik heb hem ooit een jaar in de tuin gehad, maar hij is niet teruggekomen, terwijl het toch een zeer sterke plant is met zelfs een neiging tot woekeren. Nu ik hem weer zag, ben ik vast van plan om het volgend jaar nog eens te proberen. Hij wordt tot 2 m. hoog, bloeit met meestal roze naar roodbruin verkleurende aren en is winterhard. Het zou een goede plant voor tegen mijn schuttingen zijn. Zo word ik altijd weer op ideeën gebracht.

de roodbruine aren van de metershoge pluimpapavers

Glasnevin Cemetry

Het bijzondere aan deze Botanische tuin is dat één uitgang uitkomt op een kerkhof: Glasnevin Cemetry, waarvan gezegd wordt dat er meer Ieren liggen dan er in de stad wonen. Veel graven zijn van Ierse vrijheidsstrijders o.a. Michael Collins en Eamon de Valera, die allebei een belangrijke rol speelden bij het ontstaan van de Ierse Republiek zoals die nu is. Het werd Michael Collins niet in dank afgenomen dat hij niet alle counties meekreeg in de “Treaty” van 1922, maar dat het noorden Brits bleef. Niet lang daarna (ca. 9 maanden) werd hij doodgeschoten in een hinderlaag. Helemaal zeker is het niet, maar algemeen wordt aangenomen dat dit een IRA hinderlaag was.

De Treaty bracht de vrijheid voor het grootste deel van Ierland, maar tegelijk de burgeroorlog in het noorden. In dit mooie land zijn het geweld en de “troubles” nooit ver weg. We hadden een buschauffeur die onderweg nog weleens een verlaten boerderij aanwees waar een wapenopslag was geweest of een rij heuvels waar gevochten was. Alsof het gisteren was. En zo lang geleden is het nu ook weer niet. Sommigen houden hun hart vast voor de Brexit. En als je daar bent dan is het toch minder makkelijk om lacherig te doen over Brexit.

monument voor leden van “The Irish Brotherhood”

Er is weinig groen op dit kerkhof, de grafstenen en kruisen staan erg dicht op elkaar. Daarnaast is er een gedenkmuur voor gevallenen in de beide Wereldoorlogen.

Een van de reden dat ik te weinig tijd had om de Botanische tuin helemaal te zien, is dat ik hier een tijdje heb rondgelopen. Het was er best druk, met bezoekers die net als ik gewoon wat rondwandelden, maar ook mensen met een plattegrond die heel gericht op zoek waren naar bepaalde graven.

Dan eindig ik nu met een mooie gemengde border met o.a. palmkool, snijbiet, canna’s  en zonnebloemen.

Over Michael Collins en de Treaty, kun je hier meer lezen.

 

Botanische tuin Zuidas

De Botanische tuin op de Zuidas

Hij stond al een hele tijd op mijn “to-do-lijstje”, deze tuin, maar ik was er nog niet aan toe gekomen. Tot nu, de tuin deed nl. dit weekend mee met Openmonumentendag. Een monument op de Zuidas? Ja, een vrijwilligster vertelde dat je de tuin gerust een monument kan noemen: hij is al zo’n vijftig jaar oud. Tja, zo bekeken ben ik ook een monument. Wat meer hout snijdt is dat er hele oude planten en bomen staan. Veel ouder dan 50 jaar, uit de 18e en 19e eeuw. Dat kun je gerust levende monumenten noemen! De tuin hoorde oorspronkelijk bij de VU en ontstond tegelijk met de bouw van de VU-Campus op toen nog een kale vlakte in Buitenveldert. Omdat de biologische en ecologische studies later geen gebruik meer maakten van de tuin is hij verzelfstandigd, maar kleiner. Nu is hij nog ca. 1 ha. De kale vlakte staat nu vol kantorenflats met veel glas. Ik stapte uit de bus voor het VU medisch centrum en nam voorbij het ziekenhuis de eerste zijstraat. Je loopt dan nog steeds langs het ziekenhuis. Zou hier echt een tuin zijn? Maar dan zie ik ineens het groen en zelfs Tithonia’s langs de weg. Daar was het. Terwijl ik het langs het hoofdpad verder naar achter liep werd me al drie keer “Goedemorgen” gewenst. Het hoofdpad komt uit bij een kleine systeemtuin en een plantenwinkeltje. 

Chinese tuin en Japanse invloeden

Direct als je aankomt lopen valt de bamboe op en de tuin met slingerende paadjes en Japanse invloeden. Verderop, verstopt achter een muurtje, is de Chinese tuin, (tuintje), ingericht met penjing. Dit is de voorloper van de bonsai. Het tuintje is stenig en is ingericht volgens oude Chinese principes. De penjing zijn ontstaan in Chinese keizerlijke tuinen. De planten worden klein gehouden door wortelsnoei en door het wegknijpen van uitlopers en naaldjes. Later is dit idee overgenomen en verder geperfectioneerd door de Japanners. Leuk detail: de penjing in deze tuin worden onderhouden door twee Japanse vrijwilligsters.

De tuin aan de wegkant heeft wel de Japanse invloeden: water, Japanse esdoorns, bamboe en een stenen lantaarn. Er slingeren paden doorheen, toch oogt hij niet echt Japans. Er staat een Katsura (karamelboom) en kijk eens hoe mooi de zon valt op deze papieresdoorn (Acer griseum). 

Succulenten en cactussen

Je kijkt je ogen uit, zo vreselijk veel succulenten er zijn. In de kassen, maar ook in potten buiten. Vooral de enorme hoeveelheid Tillandsiasoorten valt op. Dit zijn luchtplanten (epifythen), ze hangen op aan kabels langs de kas. ’s Winters moeten ze naar binnen en ’s zomers moeten ze regelmatig verneveld worden. Omdat het zo droog is geweest gebeurt dat nu met kraanwater, niet echt optimaal.

De tuin beheert de Nationale Collectie van de Clivia’s, die we nog wel kennen als ouderwetse kamerplant met oranje bloemen. Dat is juist een piepkleine collectie, er bestaan maar 8 soorten, ze hebben er 6. Bovendien zijn ze ook nog gespecialiseerd in planten uit Australië.

Bankjes en zithoekjes

De toegang tot de tuin is gratis. Ik kan me voorstellen dat je hier in je lunchpauze even binnenloopt. Overal zijn zitjes gemaakt. Ik vond een lekker beschut bankje op een vlonder aan het water. De tuin zit wel in de gevarenzone. Het ziekenhuis wil uitbreiden en grond op de Zuidas, dat kost wat. Er is een overeenkomst afgesloten tussen VU-MC en het stadsdeel, daarin is de toekomst gegarandeerd tot 2023. En dat duurt al niet zo lang meer….

De tuin werkt met een grote ploeg vrijwilligers en moet woekeren met geld: de meeste labels zijn onleesbaar geworden. Maar pas kreeg men een gift die de aanschaf van een printapparaat voor labels in de kassen mogelijk maakt.

 

Na deze tuin nam ik nog wat tijd om iets van Art-Zuid te zien,  dat kon alleen dit weekend nog. (Beeld “armen omhoog”van Eja Siepman).

Meer info over de botanische tuin op de website