Terug- en vooruit kijken

Terugkijken

Eind december is de tijd van de lijstjes en van terugkijken. Ik kan terugkijken op een goed “blogjaar”, waarin weer meer mensen mijn blog bezochten. Ik zeg “bezochten” omdat ik niet weet of ze ook allemaal lazen. Want het aantal reacties is juist teruggelopen ten opzichte van vorig jaar. Hoewel ik wel een aantal trouwe “reageerders” heb. Dank daarvoor! Ik kreeg er ook weer wat nieuwe volgers bij. Welkom!

De twee meest bezochte blogs in 2019 zijn niet van dit jaar. De blog over “Roze  mimosa, Albizia Julibrissin” uit 2018 staat bovenaan, gevolgd door de “Surinaamse spinazie” (2017). “Museum Insel Hombroich” is de hoogste van dit jaar. Insel Hombroich zette het op zijn Facebookpagina, wat ongetwijfeld geholpen heeft.

Soms is er geen peil op te trekken. Over een tuinreis naar Ierland maakte ik drie blogs. “Ierse tuinen” werd goed gelezen. “Ierland, het groene eiland” minder en die over de Botanisch tuin in Dublin nog minder. Hoe het komt, ik heb geen idee. Soms is het wel voorspelbaar. Blogs over wandelingen van bijvoorbeeld Groene Wissels worden vaak bezocht. Poëzie steevast veel minder. Behalve dan “In ons leven tallozen” over Fernando Pessoa, dat meer bezoekers kreeg dan enig ander gedicht. Aantallen zeggen niet alles, ik schrijf ook voor mijn eigen plezier. Maar ik wil natuurlijk wel gelezen worden.

Persoonlijke favorieten heb ik ook: “Oost-Indische kers” bijvoorbeeld en “De Anna Paulownaboom”, kleine plantenportretjes die ik leuk vind om te maken. En dat blijf ik ook doen. Net als blogs over mijn wel en wee in de moestuin. “Moestuinkrabbels” en “Hoe gaat het in de tuin?” waren ook dit jaar weer een plezier om te maken. Het gaat nl. altijd anders dan je denkt.

Vooruitkijken

Het is mijn bedoeling dat de “blogmolen” ook volgend jaar blijft draaien. Ik ben net terug uit Yorkshire, het land van de Brontë-zusters. Binnenkort ga ik kijken in het Gimborn Arboretum, dat onlangs een collectie Hamamelis gekregen heeft (en ze hadden er al een paar). Ik hoop ook weer een paar mooie wandelingen te kunnen maken het komende jaar. Voor poëzie blijft er een hoekje. En natuurlijk is er een plaats voor mijn ups en downs in de moestuin. Ik ben benieuwd wat voor tuinjaar 2020 wordt.

Met een variatie op “Liedje” van Judith Herzberg:

Het gaat altijd anders dan je denkt;
ook als je denkt het zal wel heel anders gaan dan ik denk.

Dan nog gaat het het heel anders dan je denkt.

 

Ik dank jullie voor het lezen en ik hoop dat jullie dat blijven doen.

Ik wens iedereen een mooi, gelukkig en gezond 2020.

 

 

 

Winter in de tuin

Terwijl ik met mijn hoofd nog in Spanje zat, brak ineens de winter uit. Gelukkig waren de dahlia´s al uit de grond. Verder laat ik zoveel mogelijk liggen, zodat de bodem bedekt blijft. De meeste plantenresten verteren toch wel en komen zo als organisch materiaal in de grond.

Wat er nog staat had deze week een mooi wit laagje. En ineens zie ik hoe mooi een spruitenplant is met zo´n suikerlaagje.

Het duurde maar even. Zodra het begon te regenen was het ook weer weg. Maar even was het sprookjesachtig mooi. Ik houd van dit heldere vriesweer.

De tuin is nog niet leeg….

Vanmorgen heb ik de eerste aardperen opgegraven. Vanavond maar eens aardperensoep maken. Iets wat voor mij bij de winter hoort.

Behalve de spruiten, staan er nog een paar kleine preitjes en er zitten nog wat pastinaken in de grond. Ik heb geen idee hoe groot die zijn. Het loof is niet erg groot, dus misschien is het in de grond ook niet veel. De grootste heb ik al op, geroosterd in de oven vind ik ze het lekkerst.

Terwijl ik dit schrijf is het heel ander weer geworden. De heldere vrieslucht is nu grijs bewolkt en het regent ongeveer de hele dag. Dat vraagt om wat kleur in huis.

Deze bos rozen helpt daar goed bij. En wat kaarsjes natuurlijk.

Voor iedereen die het nodig heeft, wat kleur in grijze dagen.

Mijn recept voor aardperensoep staat hier.

 

Winterakoniet (Eranthis hyemalis)

Afgelopen zondag was een grijze, regenachtige dag. Omdat ik toch al in Leiden was, liep ik nog even naar de Hortus. Voor koffie-met-wat-erbij en om op te drogen in de kassen. Daar hoopte ik de jadebloem weer te zien, met trossen bloemen in een ongelooflijk blauwgroene kleur. Maar het meisje aan de kassa zei dat het daarvoor nog te vroeg was. Het was sowieso een beetje teleurstellend bezoek. Er was maar één kas open. De Victoriakas (die met de grote waterlelies) was gesloten wegens verbouwing. De orchideeënkas was gesloten omdat er teveel planten gestolen werden (!)

Ondanks de regen deed ik nog een rondje door de tuin. En verrassing: vrij ver achterin de tuin was een helling vol met winterakonietjes.

Winterakoniet (Eranthis hyemalis)

Winterakonieten behoren bij de allervroegst bloeiende stinzenplanten. Al in januari kun je de gele bloemen zien, soms nog onder de sneeuw. Ze gaan pas helemaal open als de zon schijnt.

Winterakoniet is niet inheems in ons land, wel in zuidelijke Europese landen. De knolletjes verwilderen gemakkelijk. Je kan ze daarom ook in het bos tegenkomen. Ze houden van schaduw en van vochtige grond. Op zandgrond hebben ze het een stuk moeilijker. Je zou in de verleiding kunnen komen om een paar knolletjes in het wild uit te graven. Pas dan wel op want alles aan dit plantje is giftig.

Als je nu denkt: “Het lijken wel lage boterbloemen”. Dan kan dat kloppen: het is verre familie. Allebei horen ze bij de best wel grote Ranonkelfamilie (Ranunculacea).

Lees hier meer over stinzenplanten.

Info over Hortus Leiden

Die jadebloem hebben jullie nog tegoed.

Cock-a-leekie van de laatste prei

Cock-a-leekie soep

Het is winter, het heeft vannacht gevroren, het is koud, er staan nog 2 preiplanten in de tuin. En ineens heb ik zin in cock-a-leekie. Dè wintersoep uit Schotland, een echte klassieker die al in de 16e eeuw werd gegeten, naar men zegt. Er hoort kip in, pruimen en prei. Die prei moest nog wel uit de grond. Aan het eind van de middag lukte dat, erg vastbevoren was de grond nog niet.

Ik geef hier mijn eigen variant die ik maak met linzen en een beetje rijst. Klaar binnen 45 minuten.

Wat heb je nodig:

kip (filet, kippendij of in andere vorm)
kippenbouillonblokje en laurierblad
groene linzen, prei
handje rijst
handje gedroogde pruimen, bij voorkeur zonder pit.

Hoe maak je het:

Was de prei goed. Dat lukt het beste als je hem eerst in de lengte doormidden snijdt. Je kunt dan de grond er gemakkelijk uitspoelen. Snijd de prei in halve ringen. Sommige mensen gooien het groene deel van de prei weg. Dat is nergens voor nodig, het is gewoon eetbaar. Het is alleen wat harder. Als je het groene wat fijner snijdt dan het witte deel, zijn ze toch tegelijk gaar. De buitenste bladeren zijn vaak lelijk en bruin, die kun je beter weggooien.

Snijd het kippenvlees in grove stukken en doe ze in een pan met water, een laurierblad en het kippenbouillonblokje. Geen zout toevoegen, er zit voldoende zout in het bouillonblokje. Breng aan de kook.

Als de kip wit gekleurd is, groene linzen, gesneden prei en een handje rijst toevoegen. Half uurtje laten koken.

Snijd intussen de gedroogde pruimen doormidden. Dan kun je meteen zien of ze echt zonder pit zijn. Ik kwam in mijn handje pruimen-zonder-pit toch een pit tegen. Kan desastreus zijn voor je gebit als je het niet op tijd merkt! Voeg ze tegen het eind toe aan de soep en laat ze nog even (een minuut of 5-10) meekoken.

Als je de soep nog niet gevuld genoeg vindt, kun je er een stevig brood (bijv. roggebrood)bij eten.

Dit is mijn variant, wil je the real stuff.  Klik dan op deze link van The Guardian. Ook leuk om te lezen voor de achtergrondinformatie en de geschiedenis van dit recept.

Heb je nog een rest over?  Dan zul je merken dat die de volgende dag flink is ingedikt. Dat is eigenlijk bij alle soepen met peulvruchten. Die verwerk ik dan in een soort pie: een beetje inkoken en dan in een ovenschaal, afgedekt met een laag aardappelpuree of met een dakje van bladerdeeg.

 

 

 

Winterzoet (Chimonanthus praecox)

Januari, het is weer de tijd van de winterbloeiers. Na de toverhazelaar (Hamamelis) en de kerstroos (Helleborus) zet ik nu een veel onbekendere winterbloeier in het zonnetje: winterzoet (Chimonanthus preacox).

Winterzoet of meloenboompje.

Chimonanthus preaox wordt ook winterzoet of meloenboompje genoemd. De bloemen van winterzoet ruiken… heerlijk zoet. Naar meloenen wordt gezegd. Zelf dacht ik meer aan mandarijntjes, maar misschien komt dat door de tijd van het jaar waarin je nu eenmaal sneller aan mandarijnen dan aan meloenen denkt.

Op het eerste gezicht lijken de bloemen wel wat op die van de Hamamelis. Allebei bloeien ze op de kale takken. Maar Chimonanthus  heeft meer een echte bloem met een (donker) hart, terwijl Hamamelisbloemen op franje lijken.  Hamamelis  is er in heel veel soorten en kleuren, winterzoet alleen in het geel.

Chimonanthus is een aparte kleine plantenfamilie, oorspronkelijk afkomstig uit China. Het is niet zo’n heel grote boom, eigenlijk  meer een forse struik. Hij kwam via Engeland naar Nederland en ook hier is hij winterhard. Er bestaat ook een witte soort, Chimonanthus nitens, maar die ruikt niet, bloeit “gewoon” in september en dan vallen de kleine bloemetjes nauwelijks op tussen het blad. De toevoeging preacox  verwijst naar de vroege bloei in december-januari, het betekent “vroegtijdig”.

 

Boven: de bloeiende toverhazelaar (Hamamelis x intermedia Antoin Kort) en hieronder winterzoet (Chimonanthus preacox)

Dus ruik je binnenkort meloen, of mandarijn of nog iets ander zoets: loop je neus eens achterna en laat je verrassen.

De eerste sneeuw

De eerste sneeuw van het jaar is altijd weer bijzonder. Je doet de gordijnen open en kijk: een witte wereld! Je weet ook dat die eerste sneeuw nooit lang blijft liggen, de grond is nog te warm. Maar op een zondagmorgen als er weinig verkeer is, dan is het toch altijd weer een plaatje. En in de tuin natuurlijk. Daar blijft het net nog wat langer liggen.

 

 

De sneeuw op het erf
vergeten door de bezem

bij het schoonvegen    

 

Haiku van Basho (1644-1694)

Amelisweerd, landgoed en museum, update

Afgelopen winter zag ik in Oud Amelisweerd het Chinese behang gecombineerd met het werk van Armando. Gisteren kwam plotselinge het bericht dat het museum failliet is en per direct, zondag 19 augustus 2018, is gesloten. Museum Voorlinden in Wassenaar bereidt een tentoonstelling voor over het werk van Armando, die op 1 juli jl overleed. De tentoonstelling is te zien van 3 november tot 10 maart 2019. Lees hier meer.

—————————————————————————————————————————————

 

stiensbuitenblog

Het weekend van de eerste sneeuw. Het witte bos glijdt voorbij mijn treinraampje. Achter mij klinkt heel zacht meerstemmig gezang. Nog even oefenen voor een optreden? Zo wil je elke morgen wel beginnen. 

We lopen vandaag de “pannenkoekenwissel” Amelisweerd. Een wandeling over de landgoederen Oud- en Nieuw Amelisweerd en langs de Kromme Rijn. Het is koud, er ligt een dun laagje sneeuw, het is soms glibberen over bruggetjes. Afgezien van het geluid van de weg is het heel rustig. Een groepje ganzen zwemt voorbij, later zien we ze grazen in het weiland. We passeren landhuis Nieuw Amelisweerd en een boerderij met biologische tuin. We ontdekken nog een late inktzwam en drinken koffie en warme chocolademelk in de “Veldkeuken”, het ruikt er naar versgebakken brood.

Voor de eerste bui regen-en-natte-sneeuw schuilen we in het landhuis Oud Amelisweerd, een klein, bijzonder museum. Het huis is ongemeubileerd, alleen het oude behang is bewaard…

View original post 261 woorden meer