Erigeron karvinskianus; Muurfijnstraal

Vorig jaar augustus had ik het al eens over de muurflora op de Amersfoortse (kade)muren. Ook dit jaar zijn ze er weer. Vooral de Muurfijnstraal (Erigeron karvinskianus) is niet te missen.

DSCN9391muurfijnstraal

Muurfijnstraal is een vaste plant uit de Asterfamilie (Asteraceae). Ze komt uit Mexico en in de 19e werd het naar Europa gehaald. Daarom wordt ze ook Mexicaans madeliefje genoemd. Via het zuiden van Europa en langs de kust kwam de Muurfijnstraal steeds noordelijker, naar Bretagne, Zuid Engeland en ook in Nederland. Volgens de “Stadsflora van de lage landen” werd het in 1993 voor het eerst gevonden in Amsterdam. Nu is het plantje niet meer weg te denken.

Van een afstandje lijkt Muurfijnstraal op een madeliefje. Als je dichterbij komt zie je dat het blad heel anders is. Je vindt het plantje vooral op vochtige (kade)muren, altijd op de zonkant. Maar op zich stelt de plant weinig eisen aan de grond.

DSCN9388kop

Andere fijnstralen

Er zijn nog andere fijnstraalsoorten, zoals de Canadese fijnstraal (Erigeron canadensis), de ruige fijnstraal (E.floribundus), de hoge fijnstraal (E.sumatrensis) en de gevlamde fijnstraal (E.bonariensis). Die zien er heel anders uit. Ze worden veel hoger, de bloemen zijn kleiner. Je wil ze echt niet in je tuin hebben. Hier zaaien zich met zaadpluizen door de hele straat uit.

In de tuin

Erigeron karvinskianus kun je best hebben, op een tuinmuurtje of in een rotstuin bijvoorbeeld. Als ze niet komt aanwaaien, kan je zaad kopen. Daarna zaaien ze zich op een warme plaats zelf uit. Je kunt ze ook vermeerderen door ze te scheuren. Om ze mooi te houden wordt snoeien aanbevolen. Dat allemaal als je ze in je tuin hebt. Op de stadsmuren zorgen ze gewoon voor zichzelf.

Stoepplantjes en muurflora

Toen we allemaal “ommetjes” wandelden in de buurt, zag je het ineens. Mensen die de namen van de stoepplantjes krijten. Zodat je je meer bewust zou zijn van de verschillende plantjes die er zijn in plaats van het allemaal als “onkruid” te zien. 

DSCN7400 (2)

De reuzenberenklauw stond gelukkig niet op de stoep, maar verder weg in het veld. Want van deze plant kun je lelijke brandwonden krijgen. Maar de bloemschermen zijn prachtig.

Behalve op de stoep groeit er ook veel op de muren. Dagblad Trouw had onlangs een artikel over de muurflora speciaal op de kademuren langs de Amersfoortse grachten. In de “Stadsflora van de lage landen” staat een wandeling langs de plantjes aan de Amersfoortse grachten. Er is een plantje dat gewoon Muurbloempje heet (Erysimum cheiri), daar maakte ik al eens een plantenportret over. Dat kom je niet vaak tegen buiten de tuin.

DSCN1216 - kopie

Een hele bekende is de Muurleeuwenbek (Cymbalaria muralis). Je vindt ze vrijwel overal, mede dankzij de mieren. Die mieren komen af op het zgn “mierenbroodje”, een klein stukje van het zaad dat mieren voeren aan hun larven. Door het verslepen van die zaden verspreiden de mieren ook het plantje. Ze hebben een stenige vochtige omgeving nodig. Dus een kademuur bijvoorbeeld, maar ook onder een dakgoot zie je ze wel. Ze zijn blauwachtige-lila en soms ook wit van kleur. 

Op een stukje stadsmuur kwam ik deze plant tegen, die juist weer op een droge plek wil staan: Wit vetkruid (Sedum album). De plant is al heel lang in ons land, hij wordt al genoemd in een flora uit 1814. Maar hij verspreidt zich nu snel omdat sedumsoorten vaak worden gebruikt voor het begroeien van daken. 

wit vetkruid

Een opvallende verschijning is de Spoorbloem (Centrantus ruber). Dit is eigenlijk een siertuinplant uit Zuid Europa, maar de plant is ontsnapt aan de tuin en handhaaft zich nu op zonnige muren. Hij is er in rood en wit; de witte soort lijkt de rode te gaan verdringen. Maar in Amersfoort staat deze roodbloeiende aan de muur van de Kortegracht. 

spoorbloem - kopie

Zo kan ik nog wel een tijdje doorgaan: bij de Koppelpoort staat Muurfijnstraal (Erigeron karvinskianus), met een bloemetje dat wel wat op een madeliefje lijkt. Ergens langs de Muurhuizen groeit een Bosrank (Clematis vitalba), ook een eerder plantenportretje. In het pad achter onze huizen stond de Bleekgele droogbloem (Gnaphalium luteoalbum). Die is inmiddels weggehaald door de buurman. Geen nood: ik verwacht dat hij wel weer terugkomt. 

En dan heb ik het maar niet over alle varensoorten die langs de kademuren staan. Die kan ik echt niet uit elkaar houden. 

Je kunt in Amersfoort met de Waterlijn nog meevaren op 8 september a.s. voor de tocht “Natuur op de kademuur”.